Van sağlık hizmetinde istikrar mesajı

Van’ın en büyük sağlık kurumlarından biri olan Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yeniden başhekimlik görevine getirilen Sarıkaya, göreve geldiği ilk günden bu yana şeffaf, çözüm odaklı ve kapsayıcı yönetim anlayışıyla dikkat çekmişti. Özellikle pandemi döneminde yürüttüğü özverili çalışmalar, sağlık çalışanları arasında hâlâ takdirle anılıyor.

Ameliyattan sonra servise alınan Makbule Kaya'nın yüzünde şişkinliğin olduğunu belirten Kaya, şöyle konuştu:

"Hemşire narkozun etkisi olduğunu söyledi. Daha sonra sırtından kan geldi ve bir süre sonra yoğun bakıma kaldırıldı. Görevlilerle konuştuğumuzda 'normaldir, geçecek' dediler. Yoğun bakımda yanlış kan verdiklerini 3 gün boyunca sakladılar. Kızılay ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezinden de gizlediler. Sorduğumuza 'gerekli cihazları alıyoruz' dediler. Üniversite hastanesinden cihaz alamayınca hastamızı oraya gönderdiler."

Durumu kötüleşen hastanın müdahalelere rağmen kurtarılamadığını dile getiren Kaya, "Hastamızı günlerce denek olarak kullandılar. Öldürdükten sonra hastaneye sevk ettiler. Sorumlular hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduk." dedi.

Van Cumhuriyet Başsavcılığı, hastane yönetiminin de suç duyurusu üzerine olayla ilgili soruşturma başlattı.

Van İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Başkanlığı, kentteki paramedik ve acil tıp teknisyenlerine ultrason eğitimleri vermeye başladı.

Sağlık Hizmetleri Başkanı Uzman Doktor Mehmet Tatlı, AA muhabirine, hastaya ilk müdahalede zaman kaybını gidermek için projeyi Türkiye’de ilk defa Van’da başlatacaklarını söyledi.

Projeyle UMKE, 112 Acil Sağlık ekiplerinin yaptığı tespitler sayesinde hastaların hastaneye götürüldüğünde daha hızlı müdahale edilme şansı bulacağını anlatan Tatlı, şu bilgileri verdi:

“İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Başkanlığı olarak ilimizdeki ambulanslarımızda hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde ultrason kullanımını gündemimize aldık. Bununla ilgili çeşitli çalışmalar yapmaktayız. İlk etapta ilimizde hastane öncesi sağlık hizmetlerinde yani 112 Acil Sağlık, UMKE ekiplerimizdeki paramedik, acil tıp teknisyeni arkadaşlarımıza ultrasonografi eğitimleri vermeye başladık. Hastane öncesi ultrason aslında çok yeni bir şey değil, dünyada kullanan ülkelerin örneği var ama biz ülkemizde de bunu Van’dan başlatmak istedik. Çok kısa zamanda dünyadaki örneklerinin çok ötesine geçmeyi planlıyoruz ve ülke geneline de yayılmasını sağlamaya çalışacağız.”

“HIZLI MÜDAHALE ŞANSI OLACAK”

Acil vakalarda hastalara hızlı müdahalelerle birçok hayatın kurtarılabileceğini vurgulayan Tatlı, “Zaman eşittir hayat” düsturuyla özelikle acil hastalara ilk müdahaleyi yapacak ekibin, hastanın sorununu hastaneye taşıdığında tespit etmesinin önemli olduğunun altını çizdi.

Projeyi bu nedenle çok önemsediklerini anlatan Tatlı,

“Örneğin karın içinde yaralanması olan bir hastanın eğer 112 ekipleri tarafından tespiti yapılırsa hastaneye geldiğinde hızlı müdahale şansı olacak. Ekiplerin en büyük yardımcısı olacak ultrason eğitimlerini ilk olarak Van’da yapacağız. Ultrason, hastanın hayatını etkileyeceğine inandığımız bir konudur. Damar yolu açılamayan hastalarda damar yolu açılmasını, iç organlarda oluşacak zararın tespitini kolaylaştıracak. Akciğer ya da karaciğer yaralanmaları daha hızlı tespit edilebilir. Hastanın kardiyak durumu daha hızlı tespit edilip ilk tedavisi yine ambulanslarımızda başlayabilir.” 

-“SAĞLIK HİZMETLERİNDEKİ KALİTEYİ ARTIRACAK”

Bu tür çalışmaların sağlık hizmetlerinin kalitesini artıracağını vurgulayan Tatlı, şöyle devam etti:

“Hastanın ilk değerlendirilmesi ne kadar iyi olursa onun devamı da daha iyi olacaktır. Bu çalışmaya lokal olarak başladık ama çok fazla talep geldi. Şehir dışından da talep gelince katılım sayımızda artış yaptık. Bu eğitimlerin devamı gelecek ve kısa zamanda tüm ekiplerimize ultrasonografi eğitimi vermeyi amaçlıyoruz. Bu eğitimlerle inanıyorum ki hastane öncesi sağlık hizmeti ekiplerimizin hastaya bakış açıları değişecek. Arkadaşlarımızın, hastanın tedavisinde, tanısında daha aktif rol alarak mesleklerini daha çok seveceklerine inanıyorum” değerlendirmesinde bulundu.

Eğitime katılan Sivas Devlet Hastanesinde görevli Acil Tıp Uzmanı Behnan Gülünay;

“Ülkemizde ambulanslarda ultrason cihazı kullanılmaya başlanırsa tanı zamanı kısalacak ve müdahale daha pratik olacak. Doğru yönlendirme açısından bize çok avantajları olacak” dedi.

Van’da 6 yıldır görev yapan paramedik Gülşah Ertaş da eğitim sayesinde artık daha hızlı tanı koyup hayati durumlar için daha hızlı kararlar alabileceğini ifade etti.

Kendilerini geliştirme konusunda önemli bir fırsat elde ettiklerini aktaran Ertaş,

“Ambulanslarda kullanılacak bu teknolojiyle hareket halinde de hastaya tanıyı koyabileceğiz. Hastayı en kısa zamanda hastaneye götürdüğümüzde doktora tanısı konusunda hızlı müdahale imkanı sağlayacak ve daha fazla hayat kurtarılacaktır" diye konuştu.

Van İl Sağlık Müdürü olarak göreve başlamasının  üzerinden kısa bir süre geçmesine rağmen sorunları tespit edip çözüm getirecek adımları hızla atan Op. Dr. Muhammed Tosun, sağlıktaki aksaklık ve sıkıntıları çözme konusundaki hareketli temposunu sürdürüyor.

Göreve gelir gelmez kentteki en büyük sıkıntılardan birisi olan doktor eksikliği, randevu sorunu gibi sıkıntılara çözüm üreten, iki yeni hastanenin müjdesini veren ve sağlık sistemindeki işleyişi değiştirme anlamında ciddi gayret gösteren Sağlık İl Müdürü Muhammed Tosun, ilçelerdeki sağlık hizmetlerinin sorunsuz ilerlemesi için de yoğun çaba sarf ediyor. İlçe hastaneleri için de ekibiyle birlikte yoğun çalışmalar yürüten Tosun, bu anlamdaki eksikliklerin tespiti için hafta sonu kendisi de hiç kimsenin beklemediği bir çalışma yaptı. Sabah saatlerinde Erciş ilçesinde bulunan Devlet Hastanesi’ni tebdil gezen Müdür Tosun, sıradan bir vatandaş gibi girip hastanede muayene olmak istedi. Muayene başvurusu başta olmak üzere, muayene ve diğer bir dizi işlemler için birçok birime başvuran Tosun, burada hastanedeki eksiklikleri, çalışma düzenini ve sorunları gözlemledi. Vatandaşın yaşayabileceği muhtemelen sorunları tespit etmeye çalışan Tosun’un bu uygulaması dikkat çekti

Tıbbi imkanları sürekli geliştirilen, kuvöz kapasitesi 45'e çıkarılan ünite, Van'ın yanı sıra Bitlis, Muş, Iğdır, Hakkari, Ağrı ve Şırnak'tan sevk edilen bebeklere de hizmet veriyor.

Son 5 yılda yaklaşık 5 bin prematüre bebeğin hayata tutunduğu merkezde, tedavi sonrası bakımın daha uygun yapılabilmesi için annelere beslenmeden banyo yaptırmaya kadar birçok konuda eğitim verildi.

Kurulduğu günden bu yana ünitede görev yapan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Tuncer ve sağlık çalışanları, "parmak bebek" olarak nitelendirilen minik yüreklerin yaşama tutunmaları için çaba gösteriyor.

"Van'da binde 66 olan bebek ölüm oranı, binde 8 seviyesine indirdik"

Prof. Dr. Tuncer, Türkiye'de yenidoğan ünitelerinin 1992'de kurulduğunu, o dönemde prematüre bebek ölüm oranının binde 46 olduğunu söyledi.

Devletin ekonomik yönden büyümesinin vatandaşlara daha nitelikli sağlık hizmetlerinin verilmesini sağladığını belirten Tuncer, "Yenidoğanları yaşatabilmek için kullanılan kuvöz, ventilatör gibi cihazları alabilme şansına kavuştuk. Teknik eleman, malzeme ve bilgi birleşince bebek ölüm oranı Türkiye'de binde 10'un altına düştü. Van'da ise binde 66 olan bebek ölüm oranı, 1996'da kurduğumuz ünite sayesinde binde 8 seviyesine indirdik." diye konuştu.

Daha önce prematüre bebeklerin genellikle Erzurum ve Diyarbakır'a gönderildiğini, kış şartlarında bu durumun zor olduğunu belirten Tuncer, şöyle devam etti:

"Prematüre bebeklerin ebeveynleri çocuklarını evlerine götürüyordu. Ekserisi bu şekilde ölüyordu. 1996'da yenidoğan ünitemizi kurduğumuzda 1500 gram altı bebekler 'yaşamaz' olarak biliniyordu. Şu an bırakın 1500'ü, 400 gram ağırlığında bebekleri dahi büyütüyoruz. Doktor, hemşire, sağlık teknikeri, mühendis oluyorlar.
 600 gram olarak dünyaya gelen, tedavisiyle ilgilenip büyüttüğüm prematüre bebek daha sonra yanımda doktorluk yaptı. Yine bir doktor arkadaşımın 630 gramlık bebeğini büyüttük. Şu an tıp fakültesi beşinci sınıf öğrencisi. Bu şekilde tedavi edip büyüttüğümüz doktor, hemşire ve mühendislerimiz var. Zaman zaman ziyaretimize gelip elimizi öpüyorlar, halimizi hatırımızı soruyorlar. Bu bizi mutlu ediyor."

"Ebeveynler danışmanlık alırlarsa prematüre bebek doğumları azalır"

Yenidoğan bebekler konusunda toplumsal bilincin artırılması gerektiğini vurgulayan Tuncer, şunları kaydetti:

"37. hafta ve öncesinde doğan bebeklere prematüre adı veriliyor. Zamanı dolmadan dünyaya gelen bebekler, organları gelişmediği için birçok sağlık sorunu yaşıyor. Çocuk sahibi olmak isteyen ebeveynler mutlaka uzmanlara başvursunlar. Prematüre doğumlar önlendiğinde hem iş yükü azalır hem de daha sağlıklı bir neslin yetişmesine katkı sağlanır. Ebeveynler zamanında bizimle irtibata geçer, danışmanlık alırlarsa prematüre bebek doğumları azalır."