Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ayar, ilaç tedarik zinciri, ilaç yokluğu önlemleri ve hayata geçirilen yeni sistemle ilgili kapsamlı açıklamalarda bulundu.
İlaç Yokluğu Sağlık Bakanlığı’nın Öncelikleri Arasında
Prof. Dr. Ahmet Ayar, dünya genelinde zaman zaman ilaca erişim sorunu yaşanabildiğine dikkat çekerek, Sağlık Bakanlığı ve TİTCK olarak ilaç yokluğunu önlemenin en önemli öncelikleri arasında yer aldığını vurguladı.
Ayar, Türkiye’de ilaçların uzun yıllardır dijital sistemlerle takip edildiğini belirterek, alarm seviyesinde ilaç azlığı veya ilaç yokluğu oluşmadan önce gerekli tedbirlerin alındığını ifade etti.
İlaç Tedarik Sorunlarının Küresel Nedenleri
İlaç yokluğunun yalnızca Türkiye’ye özgü bir sorun olmadığını vurgulayan Ayar, ham madde temininde yaşanan küresel sorunlar, aşırı tüketim, bölgeler arası dağılım dengesizliği gibi nedenlerin ilaç tedarikinde aksamalara yol açabildiğini söyledi.
Türkiye’de 8 Bin 500 İlaç Devlet Desteğiyle Sunuluyor
Türkiye’nin ilaç tedarik sistemi açısından dünyada örnek gösterilen ülkeler arasında yer aldığını belirten Ayar, yaklaşık 8 bin 500 ilacın devlet desteğiyle vatandaşlara sunulduğunu açıkladı.
Ayar, bu ilaçların yalnızca 150’sinin eşdeğeri olmayan ilaçlar grubunda yer aldığını vurgulayarak, ilaç temininde zorluk yaşanan durumlarda özellikle bu kritik ilaçlar için Sağlık Bakanlığı’nın doğrudan müdahalede bulunduğunu söyledi.
İmalatçılara 3 Ay Önceden Bildirim Zorunluluğu
İlaç yokluğu riskini azaltmak amacıyla önemli bir düzenleme yapıldığını açıklayan Ayar, geçen yıl itibarıyla ilaç imalatçılarının, tedarikte sorun yaşanabileceğini öngördükleri anda en az 3 ay önceden TİTCK’ye bildirim yapmalarının zorunlu hale getirildiğini hatırlattı.
Bu uygulama sayesinde, ilaçlar kritik yokluk seviyesine ulaşmadan önce alternatif çözümler üretilebildiği ifade edildi.
İlacını Bulamayan Vatandaşlar 444 4 680’i Arayacak
İlaç yokluğu bildirim sürecinin daha etkin yönetilebilmesi için 444 4 680 çağrı hattının aktif hale getirildiğini belirten Ayar, vatandaşlara doğrudan kuruma başvuru imkânı sunulduğunu söyledi.
Ayar, “Vatandaşlarımız eczanede ilacını bulamadığında 444 4 680 hattını arayarak ‘ilacımı bulamıyorum’ şeklinde bildirimde bulunabilir. Eğitimli uzmanlarımız hem ilacın en yakın nerede bulunabileceği konusunda yönlendirme yapacak hem de ilaç tedarik sürecinin hızlanmasına katkı sağlayacak” dedi.
Dijital Takip Sistemi Ve Eczanelerin Rolü
Eczanelerin ilaç depolarını dijital sistem üzerinden anlık olarak görebildiğini hatırlatan Ayar, başta eczacılar olmak üzere tüm paydaşların hassasiyet göstermesiyle ek bir tedbire gerek kalmayacağına inandıklarını ifade etti.
Akılcı İlaç Kullanımı İlaç Yokluğunu Önlüyor
İlaç tedarikinin sürdürülebilirliği açısından akılcı ilaç kullanımının kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Ayar, vatandaşların ilaçlarını hekim reçetesiyle temin etmeleri ve gereksiz ilaç stoklamasından kaçınmaları gerektiğini belirtti.
Bu yaklaşımın ilaç israfını önleyerek, planlı üretim ve dengeli dağıtım sisteminin korunmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
